Editorial

गम्भीर सरकार होऊ

नेपालभित्रै रही आफ्नो सम्मान अधिकार, समानुपातिक सहभागिता, पहिचान र स्वाभिमानका लागि आन्दोलन गरिरहेका आन्दोलनकारीहरूको धैर्यताको बाँध टुट्नभन्दा पहिले नै यो शासनसत्ताको आँखा खुलोस् ।

निगरानी बढाऊ, मधेश बचाऊ

पहाड र हिमालको तुलनामा मधेशसँग न्यायोचित व्यवहार हुन सकेको छैन । मधेशका लागि बोल्ने पात्रहरू दूतावास वा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूसँग जुडेकै कारणले होला तिनका विरूद्धमा वा सत्यको पक्षमा बोल्न श्रीगणेश पनि गरेका छैनन् ।

बजेट निर्माणमा भूमिका खेल

‘‘नेपाल सरकारको बजेट निर्माणमा आफ्ना माग, आवश्यकता र निगरानी नराख्नेहरु बजेट सार्वजनिक भए पश्चात् त्यसलाई मधेश विरोधी भनेर आरोप लगाउनुको कुनै अर्थ छैन ।’’ त्यसैपनि सत्ताधारीहरूले मधेशमा बजेट थोरै पठाउने गरेको विषय जगजाहेर नै छ । यस्तो अवस्थामा मधेश विकासका कार्यहरूको बारेमा राजनीतिक आन्दोलनका नाममा बेवास्ता गर्नु उपयुक्त हुँदैन । त्यसैले जनताका लागि बजेट निर्माणमा भूमिका खेल ।

मिलनबिन्दू खोज

मधेशका सरोकारवाला र अंशियारहरूसँग गहन छलफल गरेर मिलनबिन्दूको खोजी गर्न जरूरी छ । आफ्नै अंशियारहरूसँग विभेद गरेर अगाडि ल्याइने आन्दोलनहरूले पूर्ण सफलता दिन सक्दैन भन्ने सामान्य ज्ञान मधेशका नेतृत्वकर्ताबीच हुनैपर्छ ।

राजनीतिक विश्वसनीयता जोगाऊ

मधेशी नेतृत्वले त अझ बढी सोच्नुपर्ने देखिन्छ । सवल र समृद्ध राष्ट्रको रूपमा देशलाई अगाडि हाँक्नु छ भने राजनीतिक विश्वसनीयता जोगाउनैपर्छ ।

संयमता अपनाऊ

विगतमा मधेशी जनताको हितलाई बेवास्ता गरी पटक–पटक सरकारमा जाने प्रवृत्ति भएका मधेशी दलका नेताहरूले फेरि बाटो बिराउन सक्ने आशंका बढाएको छ । लोभलाभको मात्र राजनीति गर्ने यी राजनीतिक दलका नेताहरूले नेतृत्वमाथि सरकारमा जान दबाब दिन सक्छन् ।

आन्दोलकको पीडा : आन्दोलनको सम्भावना

नेपालभित्र आफ्ना अधिकार सुरक्षित गर्न वि.सं. २००८ सालदेखि निरन्तररूपमा संघर्ष गर्दै आएका मधेशी समुदाय पुनः मर्माहत भएको छ । एकातर्फ अधिकारको आन्दोलन र अर्कोतर्फ बाँच्नका लागि संघर्ष । दुवै द्वन्द्व एक साथ, एकै समयमा लड्नुपर्ने आममधेशीको बाध्यता रहेको छ ।

मधेशको जल, जमिन र जीवन जोगाऊ

मधेश मरूभूमि बन्ने संघारमा पुगिसकेको वन तथा जङ्गल, जलवायु परिवर्तन तथा मौसम विज्ञहरूको अध्ययनमा आधारित अनुमान रहेको छ । मधेशमा जल, जमिन र जीवन संकटमा परेको छ ।

सत्तारूढ घटक भन्नुपर्छ ‘ओली जी, राजीनामा दिनुस्’

भूँइचालोले पीडित नेपालीलाई नाकाबन्दी लगाई, कालाबजारी परिचालन गर्न लगाइ, देशमा ब्रह्मलुट गर्न लगाएको दृृश्य कुनै नेपालीबाट लुकेको छैन । अन्धराष्ट्रवादीको लहलहैमा लागेर भारत विरोधी नीतिलाई देशको हित विपरीत कार्यान्वयन गराउने हठधर्मिता अंगीकार गरेर आखिर

कर्णालीको पीडा पनि बोध गर

संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेशी मोर्चाका नेताहरूले अधिकार विपन्नका मधेशीहरूका लागि आन्दोलनको तयारी गरिरहेका बेला खडेरीको चपेटामा परेका मध्यपश्चिमका पहाडी क्षेत्रका विपन्न जनताका पीडालाई बिर्सिरहेका छन् । मध्यपश्चिम पहाडी क्षेत्रमा ४० वर्षयताकै सबैभन्दा ठूलो खडेरी देखा परेको छ । त्यसक्षेत्रका पानीको मूल सुकेका छन् ।

सहमति गरेर जनता जोगाउ

सत्तारूढ घटकले मधेशमा मान्छे मार्नु र उपत्यका लगायतका जनताहरूलाई कालाबजारियाहरूको कठोर चक्रमा फँसाउनु बाहेक केही गर्न सकेको देखिएन ।

मधेशी विरोधी हर्कत छोड

मधेशीहरूको आन्दोलन विरूद्ध भइरहेको विवेकसम्मत योजनाका परिणाम हुन् । देशको भलो चाहने हो भने सरकारले मधेशी विरूद्धको षडयन्त्र तत्काल छोडनुपर्छ ।

चीनले मधेशलाई उपेक्षा गर्यो

नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली भारतभन्दा अगावै नेपालका आधा जनसंख्याभन्दा बढीको नेतृत्व गर्ने राजनीतिक दलहरूले चिनियाँ राजदूतावासमार्फत जारी आन्दोलन र त्यसका मागबारे अवगत गराएका थिए । तर, अधिकारका लागि आन्दोलित मधेशका जनतालाई छिमेकी राष्ट्र चीनले पूर्णरूपमा बेवास्ता गरेको छ ।

पहाडी कांग्रेसलाई नेपाली कांग्रेस बनाउ

पहाडी कांग्रेसबाट नेपाली कांग्रेस बनाउन ती दलका नेता तथा कार्यकताहरूले पार्टीका चरित्र र संरचना व्यवहारिक रूपमा फेर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको छ । समयको अवश्कता बुझेर पहाडी कांग्रेसलाई नेपाली कांग्रेस बनाउनु उचित हुनेछ ।

आन्दोलनहरू, देउवा र मधेश

नेपाली कांग्रेसको आधारभूमि रहेको मधेशलाई अबको नेतृत्वले विभेद ग¥यो भने कांग्रेस निषेधित क्षेत्र मधेश हुनसक्छ । मधेशी जनताले जुनसुकै पार्टी भएपनि मधेशमा विकास गरोस् भन्ने चाहन्छन् ।

नेपाली काङ्ग्रेस र मधेश

काङ्ग्रेस पुरानो “कुट विधि” अपनाउनु भनेको मधेशलाई देशबाट अलग्याउन खोजेको ठहरिने पुराना काङ्ग्रेसीहरूको बुझाइ छ । जुन बुझाइ अहिले वर्तमान मधेशको छ । यसको हेक्का काङ्ग्रेसी नेतृत्वले राख्नै पर्छ ।

ओलीको भारत भ्रमणबाट मधेशको अपेक्षा

प्रधानमन्त्री ओलीले भारतले सम्बन्धको सुधारका लागि देखाएको लचकतालाई सँगालेर मधेशलाई साथ लिएर देशलाई अगाडि बढाउनुपर्ने आवश्यकता बोध गर्नुपर्छ । मधेशको छातीमा खोपिएका ५५ घाउमा मलम दल्ने प्रतिबद्धता दिलाउनु र तदनुरूप व्यवहार गर्नु ओलीको सदभाव भ्रमणको सार्थकता ठहरिने छ ।

मधेश आन्दोलनका ज्यादतीको छानबिन होस्

कसैको प्रभावमा परेर यो वा त्यो घटनाको छानबिन गर्नु र त्यसअनुरूपको कारबाही माग गर्नु द्वन्द्व समाधान गर्नुको साटो द्वन्द्व भड्काउनु ठहर्छ । त्यसैले मधेश आन्दोलनका ज्यादतीको न्यायपूर्ण छानबिन गरी दोषीलाई कारबाही गरियोस् ।

अधिकारको आन्दोलन र एकाङ्गी संघर्ष

मधेश आन्दोलनको सफलताका लागि सबै सरोकारवालाबीच साझा मुद्दा र कार्यदिशाको निक्र्यौल गर्नुपर्छ । सबै सरोकारबालाहरू माझ आन्दोलनको सबै स्वरूप र उनीहरूले खेल्ने भूमिकाको खाका प्रस्ट पारेर अघि बढनुपर्ने छ ।

नेतृत्वको अदूरदृष्टि र आन्दोलनको मानमर्दन

आन्दोलन किन गर्ने, कसरी गर्ने, कस–कसको भूमिका हुने र साझा मागहरू के–के अघि सार्ने भन्ने विषयमा सहधर्मीहरूसँग सघन छलफल नगरी आवेग र आदेशमा गरिएका निर्णयले मधेश मर्माहित भएको छ ।

६७औं गणतन्त्र दिवसको शुभकामना

नेपाल भ्रमण गरी जनजनबाट प्रशंसा बटुलेर नेपालबाट मोदी फर्केपछि नेपाल भारत सम्बन्धलाई बिगार्नेहरू सक्रिय भइआएको प्रस्ट देखिन्छ । उनीहरूको लागि मधेश आन्दोलन उचित बाटो बन्न पुग्यो ।

संघर्ष, सहादत र सत्ता

बलिदान दिवसको अवसरमा अधिकार सुनिश्चित गर्न र त्यसलाई ठोस पारिरहनका लागि आन्दोलनबाट थप अग्रगामी बाटो फराकिलो गर्नुपर्ने आवश्यकता बाहेक अन्य केही देखिदैन । व्यक्तिगत स्वार्थ पूरा गर्ने आफ्ना उत्कट चाहना बोकेका राजनीतिक दलहरूको अध्यक्षले आफ्नो आफ्नो जातिको पार्टी बनाएर अगाडि बढे ।

मधेशमुखि राजनीति गर

सत्ता मोहलाई गर्भमा राखेर अधिकारमुखि आवाज निकाल्नेहरूसँग मधेशका युवापुस्ताले हिसाबकिताब गर्नुपर्छ । मधेश कसैको कमाइखाने भाँडो बन्नदिनु हुँदैन । मधेशमा राजनीति गर्न हिंडेकाहरूले आफू सत्तामा हुँदा मधेशका लागि के–के काम गरे बारे सूची सार्वजनिक गर्नसक्नुपर्छ ।

नश्लवादी राजनीति बन्द गर

मधेशका नागरिकहरूको शिक्षा, स्वास्थ्य, रोजगारी र सुरक्षाको प्रत्याभूति दिनुको साटो मधेश हुँदै सबै कुरो ल्याउने तर मधेशलाई केही नदिने नीति कायम राखेका कारण आक्रोश झन् बढेको छ ।

समानता कि स्वतन्त्रता ?

मधेश आन्दोलनलाई बदनाम गरी अन्यायको पक्षमा बोलेर देशलाई नै घाटा हुँदैछ । राज्यको अंगहरूमा क्षमतासहितको सम्मान स्थान दिने कि दमन गरेर स्वतन्त्रतालाई बल पु¥याउने यो राज्यको नियतिमा भर पर्छ ।

सञ्चार अनुगमन देशव्यापी गर

राज्यले गरेको विभेद र नेपाली मिडियाको समर्थन अझै जारी छ । न त राज्यले विभेद गर्न छाडेको छ न त उक्त विभेदलाई नेपाली मिडियाले समर्थन गर्न छाडेको छ । काठमाडौंका अधिकांश सञ्चार माध्यमहरुको प्रकृति, प्रवृत्ति र संरचनालाई केलाउने हो भने यिनीहरुले खस सत्तालाई टिकाइराख्न एकहोरो रुपमा गरेको नश्लवादी पत्रकारिता नै हो भन्न सकिन्छ ।

सामाजिक सद्भाव कायम गरौं

एउटा मूलकालाई अवसर र अर्को मूलकालाई शोषण गरेर राष्ट्रिय अखण्डता जोगाउन सकिदैन । यही सत्य हो, त्यसैले दुवै नश्ललाई अवसर, चुनौती, जिम्मेवारी र दायित्वमा समानता दिन सक्ने हो भने सम्भाव्य साम्प्रदायिक राजनीतिलाई रोक्न सकिन्छ ।

नश्लीय पत्रकारिता र मधेशी

मधेशीले गरेको सीमा अवरोधलाई भारतीय नाकाबन्दीको संज्ञा दिएर मधेशीको आन्दोलनलाई अपमान गर्ने पत्रकारितालाई राष्ट्र हितकारी कसरी मान्न सकिएला ?

प्रधानमन्त्री राजीनामा देऊ

अनन्तकालीन जातीय द्वन्द्वतर्फ नेपाललाई घचेटेर एउटा समुदायलाई आशा र अर्कोलाई त्रास देखाई शासन सत्ता चलाउनु राजनीतिक मुख्र्याई बाहेक केही होइन । ओलीको ज्ञान, शब्द, सोच र कार्यशैली अराजक तथा साम्प्रदायिक देखिएकोले नेपालको अखण्डता माथि नै असर पर्न थालेको छ ।

Contact Us

Address:Madhesh Media House, Hanumansthan Chowk, Anamnagar, Kathmandu Nepal

Phone: 0977-1-4266141

Fax: 0977-1-4266141

Email: madheshvani@gmail.com