Editorial

सरकारमा होइन, मधेशमा जाउ

मधेशी जनता डुबानमा परेका बेला मोर्चाका शीर्ष नेताहरू सत्ताको खेलमा लागेर बस्नु लज्जास्पद हो । अहिलेको समयमा सरकार होइन, मधेशी जनताको जीवन महत्वपूर्ण हो ।

बाढीपछिको विपत्ति र काठमाडौं मोह

आन्दोलनका लागि जनतालाई सडकमा उतार्ने नेताहरू अहिले सत्ता परिवर्तनको खेलमा लागेका छन् । एउटा विज्ञप्तिकै भरमा आफ्नो दायित्व पूरा भएको बुझ्नु जनताप्रति गैरजिम्मेवारीपन नै हो ।

जनताको घरदैलोमा जाऊ

सरकारमा जान नहुने निर्णय गरिसकेका राजनीतिक दलका नेताहरूले आआफ्ना क्षेत्रमा गएर जनतालाई प्रशिक्षित गर्नुपर्ने यो समय हो । समस्याको समाधान गर्न जनताका घरदैला चहार्नुपर्ने बेला हो ।

जनताको मन जित्ने भूमिका खेल

सरकारमा सहभागी हुनबाट आफूलाई जोगाउनु आन्दोलनलाई जोगाउनु जस्तो हुन्छ । त्यसैले, मधेशवादी दलका नेताहरूले अहिले भनिरहेजस्तो सरकारमा नजाने निर्णय गर्नु बुद्धिमानी हुन्छ ।

न्याउरी मारी पछुताउनबाट जोगौं

राजधानीकेन्द्रित आन्दोलनको प्रभावलाई शून्य आँकलन गरी बिनातयारी आन्दोलनको अर्को स्वरूपमा हामफाल्नु अहिले आत्मघाती हुनेछ । आपसी समन्वयमा देखिएको कमी कमजोरीलाई समाधान गरी गठबन्धनलाई अझ बढी बलियो बनाउनुपर्ने आवश्यकता देखिएको छ ।

सरकार र मिडिया निष्पक्ष भएन

सरकारलाई वार्ताबाट समस्या समाधान गराउन न त विभेदकारी मिडियाले पहल गरेको छ न त सरकारले नै कुनै बोध गरेको छ । यसले देशमा तानिएको मसिनो पृथकतावादी रेखालाई बाक्लो बनाउनेछ ।

मधेशलाई डुबानबाट जोगाऊ

बाढी पीडितलाई बेवास्ता गरिए उनीहरूमा देशप्रति वितृष्णा पैदा गराउँछ । त्यसैले यस्ता आक्रोशलाई समयमै सम्बोधन गर्नु सबैका लागि हितकारी हुन्छ ।

सामाजिक सन्तुलन नखलबलाऊ

समाज सुधारका निमित्त सहकार्य, श्रमदान, सहयोग र सद्भावकेन्द्रित आन्दोलन प्रारम्भ गर्नु ठीक हो । । वर्षौंदेखि मधेश र मधेशीको पक्षमा इमान्दार भएर सक्रिय रहेका पात्रहरू यस्तो आन्दोलनमा होमिएर आफ्नो छवी कदापि बिर्गानु हुन्न ।

लोकसेवा आयोग परिवर्तनलाई आत्मसात गर्दै जाओस्

आयोगको जिम्मेवारी अझ प्रभावकारी ढंगबाट वहन गर्न र जनशक्ति छनौटको कार्य विश्वव्यापी रूपमा स्थापित मूल्यमान्यता तथा परीक्षण विधिको माध्यमबाट छनौट प्रणाली व्यवस्थित गर्दै लैजानु पर्ने सुझावलाई आयोगले ग्रहण गर्नुपर्ने देखिन्छ ।

गम्भीर सरकार होऊ

नेपालभित्रै रही आफ्नो सम्मान अधिकार, समानुपातिक सहभागिता, पहिचान र स्वाभिमानका लागि आन्दोलन गरिरहेका आन्दोलनकारीहरूको धैर्यताको बाँध टुट्नभन्दा पहिले नै यो शासनसत्ताको आँखा खुलोस् ।

निगरानी बढाऊ, मधेश बचाऊ

पहाड र हिमालको तुलनामा मधेशसँग न्यायोचित व्यवहार हुन सकेको छैन । मधेशका लागि बोल्ने पात्रहरू दूतावास वा अन्तर्राष्ट्रिय संस्थाहरूसँग जुडेकै कारणले होला तिनका विरूद्धमा वा सत्यको पक्षमा बोल्न श्रीगणेश पनि गरेका छैनन् ।

बजेट निर्माणमा भूमिका खेल

‘‘नेपाल सरकारको बजेट निर्माणमा आफ्ना माग, आवश्यकता र निगरानी नराख्नेहरु बजेट सार्वजनिक भए पश्चात् त्यसलाई मधेश विरोधी भनेर आरोप लगाउनुको कुनै अर्थ छैन ।’’ त्यसैपनि सत्ताधारीहरूले मधेशमा बजेट थोरै पठाउने गरेको विषय जगजाहेर नै छ । यस्तो अवस्थामा मधेश विकासका कार्यहरूको बारेमा राजनीतिक आन्दोलनका नाममा बेवास्ता गर्नु उपयुक्त हुँदैन । त्यसैले जनताका लागि बजेट निर्माणमा भूमिका खेल ।

मिलनबिन्दू खोज

मधेशका सरोकारवाला र अंशियारहरूसँग गहन छलफल गरेर मिलनबिन्दूको खोजी गर्न जरूरी छ । आफ्नै अंशियारहरूसँग विभेद गरेर अगाडि ल्याइने आन्दोलनहरूले पूर्ण सफलता दिन सक्दैन भन्ने सामान्य ज्ञान मधेशका नेतृत्वकर्ताबीच हुनैपर्छ ।

राजनीतिक विश्वसनीयता जोगाऊ

मधेशी नेतृत्वले त अझ बढी सोच्नुपर्ने देखिन्छ । सवल र समृद्ध राष्ट्रको रूपमा देशलाई अगाडि हाँक्नु छ भने राजनीतिक विश्वसनीयता जोगाउनैपर्छ ।

संयमता अपनाऊ

विगतमा मधेशी जनताको हितलाई बेवास्ता गरी पटक–पटक सरकारमा जाने प्रवृत्ति भएका मधेशी दलका नेताहरूले फेरि बाटो बिराउन सक्ने आशंका बढाएको छ । लोभलाभको मात्र राजनीति गर्ने यी राजनीतिक दलका नेताहरूले नेतृत्वमाथि सरकारमा जान दबाब दिन सक्छन् ।

आन्दोलकको पीडा : आन्दोलनको सम्भावना

नेपालभित्र आफ्ना अधिकार सुरक्षित गर्न वि.सं. २००८ सालदेखि निरन्तररूपमा संघर्ष गर्दै आएका मधेशी समुदाय पुनः मर्माहत भएको छ । एकातर्फ अधिकारको आन्दोलन र अर्कोतर्फ बाँच्नका लागि संघर्ष । दुवै द्वन्द्व एक साथ, एकै समयमा लड्नुपर्ने आममधेशीको बाध्यता रहेको छ ।

मधेशको जल, जमिन र जीवन जोगाऊ

मधेश मरूभूमि बन्ने संघारमा पुगिसकेको वन तथा जङ्गल, जलवायु परिवर्तन तथा मौसम विज्ञहरूको अध्ययनमा आधारित अनुमान रहेको छ । मधेशमा जल, जमिन र जीवन संकटमा परेको छ ।

सत्तारूढ घटक भन्नुपर्छ ‘ओली जी, राजीनामा दिनुस्’

भूँइचालोले पीडित नेपालीलाई नाकाबन्दी लगाई, कालाबजारी परिचालन गर्न लगाइ, देशमा ब्रह्मलुट गर्न लगाएको दृृश्य कुनै नेपालीबाट लुकेको छैन । अन्धराष्ट्रवादीको लहलहैमा लागेर भारत विरोधी नीतिलाई देशको हित विपरीत कार्यान्वयन गराउने हठधर्मिता अंगीकार गरेर आखिर

कर्णालीको पीडा पनि बोध गर

संयुक्त लोकतान्त्रिक मधेशी मोर्चाका नेताहरूले अधिकार विपन्नका मधेशीहरूका लागि आन्दोलनको तयारी गरिरहेका बेला खडेरीको चपेटामा परेका मध्यपश्चिमका पहाडी क्षेत्रका विपन्न जनताका पीडालाई बिर्सिरहेका छन् । मध्यपश्चिम पहाडी क्षेत्रमा ४० वर्षयताकै सबैभन्दा ठूलो खडेरी देखा परेको छ । त्यसक्षेत्रका पानीको मूल सुकेका छन् ।

सहमति गरेर जनता जोगाउ

सत्तारूढ घटकले मधेशमा मान्छे मार्नु र उपत्यका लगायतका जनताहरूलाई कालाबजारियाहरूको कठोर चक्रमा फँसाउनु बाहेक केही गर्न सकेको देखिएन ।

मधेशी विरोधी हर्कत छोड

मधेशीहरूको आन्दोलन विरूद्ध भइरहेको विवेकसम्मत योजनाका परिणाम हुन् । देशको भलो चाहने हो भने सरकारले मधेशी विरूद्धको षडयन्त्र तत्काल छोडनुपर्छ ।

चीनले मधेशलाई उपेक्षा गर्यो

नेपालका प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओली भारतभन्दा अगावै नेपालका आधा जनसंख्याभन्दा बढीको नेतृत्व गर्ने राजनीतिक दलहरूले चिनियाँ राजदूतावासमार्फत जारी आन्दोलन र त्यसका मागबारे अवगत गराएका थिए । तर, अधिकारका लागि आन्दोलित मधेशका जनतालाई छिमेकी राष्ट्र चीनले पूर्णरूपमा बेवास्ता गरेको छ ।

पहाडी कांग्रेसलाई नेपाली कांग्रेस बनाउ

पहाडी कांग्रेसबाट नेपाली कांग्रेस बनाउन ती दलका नेता तथा कार्यकताहरूले पार्टीका चरित्र र संरचना व्यवहारिक रूपमा फेर्नुपर्ने आवश्यकता रहेको छ । समयको अवश्कता बुझेर पहाडी कांग्रेसलाई नेपाली कांग्रेस बनाउनु उचित हुनेछ ।

आन्दोलनहरू, देउवा र मधेश

नेपाली कांग्रेसको आधारभूमि रहेको मधेशलाई अबको नेतृत्वले विभेद ग¥यो भने कांग्रेस निषेधित क्षेत्र मधेश हुनसक्छ । मधेशी जनताले जुनसुकै पार्टी भएपनि मधेशमा विकास गरोस् भन्ने चाहन्छन् ।

नेपाली काङ्ग्रेस र मधेश

काङ्ग्रेस पुरानो “कुट विधि” अपनाउनु भनेको मधेशलाई देशबाट अलग्याउन खोजेको ठहरिने पुराना काङ्ग्रेसीहरूको बुझाइ छ । जुन बुझाइ अहिले वर्तमान मधेशको छ । यसको हेक्का काङ्ग्रेसी नेतृत्वले राख्नै पर्छ ।

ओलीको भारत भ्रमणबाट मधेशको अपेक्षा

प्रधानमन्त्री ओलीले भारतले सम्बन्धको सुधारका लागि देखाएको लचकतालाई सँगालेर मधेशलाई साथ लिएर देशलाई अगाडि बढाउनुपर्ने आवश्यकता बोध गर्नुपर्छ । मधेशको छातीमा खोपिएका ५५ घाउमा मलम दल्ने प्रतिबद्धता दिलाउनु र तदनुरूप व्यवहार गर्नु ओलीको सदभाव भ्रमणको सार्थकता ठहरिने छ ।

मधेश आन्दोलनका ज्यादतीको छानबिन होस्

कसैको प्रभावमा परेर यो वा त्यो घटनाको छानबिन गर्नु र त्यसअनुरूपको कारबाही माग गर्नु द्वन्द्व समाधान गर्नुको साटो द्वन्द्व भड्काउनु ठहर्छ । त्यसैले मधेश आन्दोलनका ज्यादतीको न्यायपूर्ण छानबिन गरी दोषीलाई कारबाही गरियोस् ।

अधिकारको आन्दोलन र एकाङ्गी संघर्ष

मधेश आन्दोलनको सफलताका लागि सबै सरोकारवालाबीच साझा मुद्दा र कार्यदिशाको निक्र्यौल गर्नुपर्छ । सबै सरोकारबालाहरू माझ आन्दोलनको सबै स्वरूप र उनीहरूले खेल्ने भूमिकाको खाका प्रस्ट पारेर अघि बढनुपर्ने छ ।

नेतृत्वको अदूरदृष्टि र आन्दोलनको मानमर्दन

आन्दोलन किन गर्ने, कसरी गर्ने, कस–कसको भूमिका हुने र साझा मागहरू के–के अघि सार्ने भन्ने विषयमा सहधर्मीहरूसँग सघन छलफल नगरी आवेग र आदेशमा गरिएका निर्णयले मधेश मर्माहित भएको छ ।

६७औं गणतन्त्र दिवसको शुभकामना

नेपाल भ्रमण गरी जनजनबाट प्रशंसा बटुलेर नेपालबाट मोदी फर्केपछि नेपाल भारत सम्बन्धलाई बिगार्नेहरू सक्रिय भइआएको प्रस्ट देखिन्छ । उनीहरूको लागि मधेश आन्दोलन उचित बाटो बन्न पुग्यो ।

Contact Us

Address:Madhesh Media House, Hanumansthan Chowk, Anamnagar, Kathmandu Nepal

Phone: 0977-1-4266141

Fax: 0977-1-4266141

Email: madheshvani@gmail.com